22 april 2026 20.00 uur
U bent welkom vanaf 19:30 uur
Op woensdag 22 april organiseert de Oudheidkundige Kring Geertruydenberghe een lezing over de invallen van de beruchte Gelderse veldheer Maarten van Rossum in Brabant.
“Blaken en branden is het sieraad van de oorlog”. De lijfspreuk van de Gelderse krijgsheer Maarten van Rossem (ca. 1490-1555) werd door hem en zijn soldaten omgezet in meedogenloze daden. Bij het Brabantse platteland denken we vandaag de dag vooral aan idylle, gemeenschapszin en fraaie landschappen. Hoe anders was dat in de zestiende eeuw! Brabant vormde toen regelmatig het toneel van guerrilla overvallen door Gelderse krijgsbenden. Kerkklokken, boden en rookkolommen aan de horizon waarschuwden dorpsbewoners dat de ‘gelderaers’ in aantocht waren. Van Rossum stond in de zestiende eeuw bekend als de ‘gesel van de boeren’.
Landsheer Karel V (1500-1558) koesterde de ambitie om alle Nederlandse provincies aan zijn gezag te onderwerpen. Dat betekende dat hij ook het hertogdom Gelre bij zijn gebieden wilde voegen; een ambitie waar de Gelderse hertogen zich uiteraard fel tegen verzetten. De gewone man kreeg de rekening gepresenteerd van het conflict dat tot 1543 steeds hoger opliep. Uit kronieken vangen we soms een glimp op van het persoonlijke leed dat hierdoor veroorzaakt werd. In de kroniek van ’s-Hertogenbosch lezen we dat de dreiging al in 1512 niet ver van Vught vandaan was:
‘Den 25 september soo bennen de Geldersse tot Lit op den Ham overgecommen, 400 te peerd ende 1500 te voet, en hebben gebrant Hintem met 7 wintmolens, Ortten, Schijndel met de kerck, Roij, de Couveringe, Heesse met de kerck, Leent, Wetten, Nuenen, Stiphout, Geldrop met kerck ende ’t huijs’
In 1543 werd een poging ondernomen door Maarten van Rossem om ‘s- Hertogenbosch in te nemen. Toen dat niet lukte werd Vught in de as gelegd. Wie was Maarten van Rossem en wat dreef hem? Hoe trof zijn harde hand het Brabantse platteland en Vught in het bijzonder? Kunnen we in kaart brengen welke inwoners van Vught specifiek werden getroffen? Deze en andere vragen worden tijdens de lezing aan de orde gesteld.
Spreker is Sander Wassing, zelfstandig historicus voor kerken, erfgoedinstanties, historische verenigingen en scholen, hij houdt lezingen en excursies, schrijft artikelen en doet archiefonderzoek.
De lezing vindt plaats in Gertrudisstaete (Venestraat 18) en begint om 20.00 uur; de zaal is
geopend vanaf 19.30 uur. De toegang is gratis en ook niet-leden zijn van harte welkom.
“Blaken en branden is het sieraad van de oorlog”. De lijfspreuk van de Gelderse krijgsheer Maarten van Rossem (ca. 1490-1555) werd door hem en zijn soldaten omgezet in meedogenloze daden. Bij het Brabantse platteland denken we vandaag de dag vooral aan idylle, gemeenschapszin en fraaie landschappen. Hoe anders was dat in de zestiende eeuw! Brabant vormde toen regelmatig het toneel van guerrilla overvallen door Gelderse krijgsbenden. Kerkklokken, boden en rookkolommen aan de horizon waarschuwden dorpsbewoners dat de ‘gelderaers’ in aantocht waren. Van Rossum stond in de zestiende eeuw bekend als de ‘gesel van de boeren’.
Landsheer Karel V (1500-1558) koesterde de ambitie om alle Nederlandse provincies aan zijn gezag te onderwerpen. Dat betekende dat hij ook het hertogdom Gelre bij zijn gebieden wilde voegen; een ambitie waar de Gelderse hertogen zich uiteraard fel tegen verzetten. De gewone man kreeg de rekening gepresenteerd van het conflict dat tot 1543 steeds hoger opliep. Uit kronieken vangen we soms een glimp op van het persoonlijke leed dat hierdoor veroorzaakt werd. In de kroniek van ’s-Hertogenbosch lezen we dat de dreiging al in 1512 niet ver van Vught vandaan was:
‘Den 25 september soo bennen de Geldersse tot Lit op den Ham overgecommen, 400 te peerd ende 1500 te voet, en hebben gebrant Hintem met 7 wintmolens, Ortten, Schijndel met de kerck, Roij, de Couveringe, Heesse met de kerck, Leent, Wetten, Nuenen, Stiphout, Geldrop met kerck ende ’t huijs’
In 1543 werd een poging ondernomen door Maarten van Rossem om ‘s- Hertogenbosch in te nemen. Toen dat niet lukte werd Vught in de as gelegd. Wie was Maarten van Rossem en wat dreef hem? Hoe trof zijn harde hand het Brabantse platteland en Vught in het bijzonder? Kunnen we in kaart brengen welke inwoners van Vught specifiek werden getroffen? Deze en andere vragen worden tijdens de lezing aan de orde gesteld.
Spreker is Sander Wassing, zelfstandig historicus voor kerken, erfgoedinstanties, historische verenigingen en scholen, hij houdt lezingen en excursies, schrijft artikelen en doet archiefonderzoek.
De lezing vindt plaats in Gertrudisstaete (Venestraat 18) en begint om 20.00 uur; de zaal is
geopend vanaf 19.30 uur. De toegang is gratis en ook niet-leden zijn van harte welkom.
Locatie
GertudisStaete
Venestraat 18
4931 BP Geertruidenberg