Jozef Louis Frans Maria Bianchi was, met ruim 30 jaar, de langstzittende burgemeester van de gemeente Geertruidenberg. Hij werd op 4 oktober 1923 benoemd en moest per 1 juni 1954 wegens gezondheidsproblemen stoppen. Bianchi werd op 13 oktober 1891 geboren in Rotterdam; daar volgde hij de HBS, waarna hij op de Landbouw Hogeschool Wageningen de opleiding suikercultuur volgde. Na zijn studie trad hij in dienst van de Handelsvereniging Amsterdam (HVA), waar hij werkzaam was op verschillende grote suikerplantages en laatstelijk als administrateur van de Javaanse suikerfabrieken in Kentjong. De HVA had in de jaren 20 van de vorige eeuw 36 ondernemingen in eigendom, waaronder 21 suikerondernemingen op een totaal areaal van 27.000 hectare met een jaarlijkse productie van zo’n 400.000 ton, zijnde 12% van de toenmalige Indonesische suikerproductie. Na terugkeer in Nederland ging hij, in een opleidings-context, als onbezoldigd werknemer negen maanden aan de slag op de gemeentesecretarie van de toenmalige gemeente Princenhage. Na die ongetwijfeld zeer leerzame periode werd Bianchi op 4 oktober 1923 benoemd tot burgemeester van de gemeente Geertruidenberg. Toenmalig Commissaris van de Koningin Mr. A.E.J. Baron Van Voorst tot Voorst schrijft over zijn bezoek op 18 juni 1925 aan Geertruidenberg: “(…) De nieuwe burgemeester Bianchi maakt op mij een goeden indruk; kalm, beredeneerd blijkt hij goed op de hoogte van de diverse gemeentelijke aangelegenheden.”
Hij ging als burgemeester voortvarend van start en beijverde zich onder meer voor de aanleg en verbetering van straten en zorgde voor een goede riolering en het ondergronds maken van het GEB-net. Bianchi kenmerkte zich door een grote slagvaardigheid én door het feit dat hij, als hij overtuigd was van zijn mening, niet gauw voor iemand uit de weg ging. Dat vonden tijdens de Tweede Wereldoorlog ook de Duitsers, die het daarom raadzaam vonden hem in september 1941 te vervangen door burgemeester J.A.A. Goossens. Na de bevrijding was J.P.A.M. van de Sandt enige tijd waarnemend burgemeester, waarna Bianchi zijn taak weer oppakte. Met de hem bekende voortvarendheid maakte hij van vestingstad Geertruidenberg een industriestadje met een verscheidenheid aan industrie. Naast zijn werk als burgemeester was Bianchi ook actief als bestuurslid van het Middenstandsborgstellingsfonds en als lid van het dagelijks bestuur van de afdeling Noord-Brabant van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten.
De Dongebode en Echo van het Zuiden
De waardering vanuit de bevolking kwam tot uiting tijdens de viering van zijn 12½ jarig ambtsjubileum op 4 april 1936. ‘Geertruidenberg in Feestdos’ kopte De Dongebode in de 35e jaargang op zaterdag 11 april van dat jaar met als ondertitel: ‘Van alle huizen en gebouwen wappert de vlag. Enthousiast medeleven door de Burgerij.’ ‘De Dongebode’ was een uitgave van de Electrische Drukkerij en Binderij ‘Antoine’ te Geertruidenberg. Het was een weekblad voor Geertruidenberg, Raamsdonksveer, Made, Dongen, Gilze Rijen en omstreken. Een abonnement kostte ƒ 0,50 per drie maanden en diende bij vooruitbetaling voldaan te worden. Op bijna drie pagina’s wordt aandacht besteed aan het ambtsjubileum van de burgemeester. Ook ‘De Echo van het Zuiden’ besteedt in de editie van woensdag 8 april (59e jaargang nr. 29) uitgebreid aandacht aan het ambtsjubileum van Bianchi. Deze ‘Waalwijkse en Langstraatsche Courant, toegewijd aan Handel, Industrie en Gemeentebelangen’, is een uitgave van de Waalwijkse Stoomdrukkerij Antoon Tielen. De abonnementsprijs per drie maanden is ƒ 1,25 en verschijnt elke woensdag en zaterdag. Deze krant meldde in het uitgebreide artikel: ‘(…) Toen wij op Zaterdagmiddag het mooie stadje binnenreden, verkondigden de vlaggen, die van de huizenrijen, van de masten der schepen in de haven en op de rivier en van de kerktorens en openbare gebouwen wapperden, dat er feest was in Geertruidenberg. Des morgens waren de feestelijkheden met jubelend klokkengelui ingezet, terwijl de muzikale wandeling door de Harmonie Apollo door de straten der stad de echte stemming erin bracht. Het ruime portaal van het stadhuis stond vol bloemenmanden en palmen die door vereenigingen en particulieren aan den jubilaris werden geschonken.’ In het fraaie stadhuis, tegenwoordig Stadshotel, vond een openbare raadsvergadering plaats, in De Dongebode overigens huldigingsvergadering genoemd, waarvan in beide kranten de tijdens deze vergadering gehouden toespraken volledig worden weergegeven.
Openbare raadsvergadering
Vele autoriteiten hadden zich in de raadszaal verzameld, toen burgemeester Bianchi, zijn echtgenote Mathilde Elisabeth Hermine Bianchi, geb. Von Freyburg en hun dochter binnentraden. Als eerste kreeg wethouder/locoburgemeester Jan Sassen het woord. Hij was actief binnen de Rooms-Katholieke Staatspartij en stapte later als groot bewonderaar van Adolf Hitler over naar de Nederlandse fascistische politieke partij Zwart Front. In 1941 meldde hij zich aan bij de NSB. Daarvan was tijdens de feestelijke raadsvergadering nog geen sprake en dus kon de toekomstige Nazi Sassen een uitvoerige rede houden. Hij had geconstateerd dat jubilaris Bianchi in een tijdsverloop van 12½ jaar als regent van de gemeente soms meer arbeid verrichtte dan wat men vroeger in 25 jaar tot stand kon brengen. “Toen Hare Majesteit U als Burgemeester van onze stad benoemde, waren de verwachtingen zeer gespannen. Onze gemeente verkeerde op dat tijdstip in een bloeiperiode, doch langzamerhand werd deze welvaart afgenomen; in plaats van het driftig hamergeklop aan de scheepswerven is slechts sporadisch onderbroken stilte waar te nemen. Voorts ondervonden wij de nadeelen van het feit dat de hier bestaande suikerfabriek werd opgeruimd; die ook de werkloosheid bevorderde, nadeelen welke mede voortgevloeid zijn uit de internationale economische toestanden. Ik moet erkennen: uw financieel beheer heeft ons voor zware zorgen behoed. Gij hebt met een nauwgezet verantwoordelijkheidsgevoel onze gemeente bestuurd en gij zijt er in geslaagd om onze gemeente, die niet minder werk, zorg, waakzaamheid en kunde vergt dan andere groote steden, op een wijze te besturen, die groot respect afdwingt”, aldus Sassen die op 23 augustus 1943 tijdens een NSB-manifestatie zou worden benoemd tot burgemeester van de gemeente Veghel. Aansluitend hield gemeentesecretaris N. Meijers een korte toespraak en sprak namens ‘den gemeente-ontvanger, de ambtenaren en het personeel een korte doch hartelijke gelukswensch uit.’
Bloemenmonument
Na de Openbare Vergadering vond een kinderaubade plaats, waarna om 3.15 uur een optocht startte naar het Stationsplein. Daar werd het drie meter hoge ‘Bloemenmonument’ onthuld, als blijvende herinnering aan het 12½ jarige ambtsjubileum van de burgemeester. Voor het ontwerp van het monument had het huldigingscomité een wedstrijd uitgeschreven, die gewonnen werd door de toen 16-jarige in Nijmegen geboren Egbert Jan Hubertus; deze zou zich tot een gewaardeerd kunstenaar ontwikkelen en mocht in 1972 in Monte Carlo de Gouden Palm voor Schone Kunst ontvangen. Vanaf half vijf vond op het gemeentehuis een drukbezochte receptie plaats. De jubilaris werd gefeliciteerd door onder andere pastoor Vincentius van der Wee, de commandant van het Landstormverband Noord-Brabant, de Opperwachtmeester der Kon. Marechaussée Cornelis Weda, dominee Jan Zuurdeeg en oud-burgemeester Herman Allard. Om 6 uur gaf Harmonie Apollo een mooi concert op de historische Markt, waarna ze nogmaals een rondgang door de stad maakte. ‘Waar vergunning was verleend om muziek te maken heerschte in de verschillende café’s nog enkele uren een gezellige stemming”, schrijft ‘De Dongebode’ als slot van het zeer uitgebreide verslag. Ruim 30 jaar heeft burgemeester Bianchi Geertruidenberg bestuurd. Toen zijn gezondheid het hem niet meer toeliet moest hij de Koningin vragen hem ontslag te verlenen; dat werd hem op 1 juni 1954 op de meest eervolle wijze verleend. Op 63-jarige leeftijd overleed Jozef Louis Frans Marie Bianchi op 13 december 1954 in Huize St. Agnes, waarna hij drie dagen later begraven werd op het R.K. Kerkhof te Geertruidenberg.
Tekst: Jan Hoek
(De afbeeldingen in dit artikel zijn opgenomen ter illustratie van het artikel en vallen onder het citaatrecht conform art. 15a Auteurswet.)